در روش تلقیح داخل رحمی اسپرم یا ای یو ای (Intrauterine insemination; IUI) که یکی از روش های کمک باروری است، اسپرم های شسته شده نزدیک به زمان رهایی یک یا تعداد بیشتری تخمک در چرخه قاعدگی (تخمک رها شده ۱۲ تا ۲۴ ساعت قابلیت باروری دارد)، مستقیماً درون رحم تلقیح میشوند. بارداری با آی یو آی (IUI)
با توجه به علت ناباروری، زمانبندی IUI میتواند با چرخه قاعدگی طبیعی یا داروهای تحریک تخمدان برای تخمک گذاری هماهنگ شود.
تلقیح داخل رحمی اسپرم در چه مواردی به زوجین نابارور توصیه میگردد؟
ای یو ای (IUI) در صورت وجود موارد زیر به زوج هایی با مشکل ناباروری پیشنهاد می گردد:
- وجود نقص در تولید، عملکرد و مورفولوژی اسپرم (برای مثال تحرک کم اسپرم، وجود آنتیبادی اسپرم در مایع منی یا کم بودن تعداد اسپرم های دارای مورفولوژی طبیعی)؛
- کاهش میل جنسی مرد؛ بارداری با آی یو آی (IUI)
- عدم امکان انزال درون واژن توسط مرد در اثر ناتوانی جنسی؛
- وجود مشکل در ترشحات دهانه رحم (برای مثال غلیظ بودن مخاط دهانه رحم تا حدی که اجازه عبور به اسپرم داده نشود)؛
- عدم امکان نزدیکی به دلیل وجود درد؛
- ابتلا به اندومتریوز خفیف تا متوسط در خانم؛
- مشخص نبودن علت ناباروری.
تلقیح داخل رحمی اسپرم در چه مواردی موفق نخواهد بود؟
با وجود اینکه روش ای یو ای (IUI) یکی از رایج ترین روش های کمک باروری است، اما برای تمام موارد ناباروری مناسب و کارآمد نمی باشد. بارداری با آی یو آی (IUI)
در صورت وجود مشکلات زیر، انجام ای یو ای به زوجین توصیه نمی گردد:
- وجود انسداد در لوله ها؛
- عدم تخمکگذاری (یائسگی)؛
- وجود مشکلات شدید ناباروری در مرد؛
- اندومتریوز شدید؛
- همچنین ای یو ای (IUI)، به ندرت برای زنان بالای ۴۰ سال مؤثر خواهد بود و معمولاً برای درمان ناباروری هایی با علل ناشناخته به کار میرود.
مراحل آی یو آی:
IUI نیز مانند تمام روش های کمک باروری دیگر، دارای مراحل مختلفی می باشد. در ادامه به بررسی مراحل ای یو ای می پردازیم.
- در ابتدا به منظور افزایش شانس باروری و بالغ کردن چندین تخمک در یک سیکل قاعدگی، زنان باید داروهای تحریک تخمدان با دوز مناسب را مصرف کنند. به طور معمول داروهای تحریک تخمدان به مدت ۱۰ تا ۱۶ روز تجویز می گردند.
- پس از بررسی وضعیت تخمدانها با کمک سونوگرافی، آمپول hCG جهت آزادسازی تخمک ها در زمان مناسب تزریق میشود. معمولاً IUI، ۳۶ ساعت بعد از تزریق hCG انجام میشود. بارداری با آی یو آی (IUI)
- تهیه نمونه اسپرم یکی دیگر از مراحل ای یو ای می باشد. قبل از تهیه نمونه اسپرم، معمولا پزشک توصیه می کند که ۲ تا ۵ روز از انزال جلوگیری گردد. صبح روز انجام ای یو ای، نمونه اسپرم از مرد تهیه می شود.
- سپس مایع منی در آزمایشگاه با روشهای خاصی شسته شده و اسپرم ها جداسازی میشوند. این فرآیند ۳۰ تا ۶۰ دقیقه طول میکشد.
- نمونهی شسته شده حاوی اسپرم های به شدت متحرک است که با استفاده از کاتتر استریل و منعطف در دهانه رحم یا در حفرهی رحم قرار داده میشوند.
- پس از چند ساعت بیمار مرخص میشود. طی روزهای آتی بیمار نباید در معرض استرس و خستگی شدید قرار بگیرد.
- آزمایشات هورمونی حدود دو هفته بعد از تلقیح اسپرم و انجام IUI، به منظور ارزیابی میزان هورمونbeta-hCG (هورمونی که افزایش آن نشانهی بارداری است) انجام میشود.
- در صورت مثبت بودن نتیجهی تست، لازم است پس از ۴۸ ساعت مجددا سطح هورمون B-hCG برای بررسی روند افزایش هورمون و اطمینان از بارداری اندازهگیری شود.
عوارض آی یو آی:
از شایع ترین عوارض آی یو آی، می توان به موارد زیر اشاره کرد:
ایجاد عفونت: عفونت هر چند که نادر است اما ممکن است از عوارض آی یو آی باشد. بارداری با آی یو آی (IUI)
بارداری چند قلویی: بارداری چند قلویی که به دلیل استفاده از از داروهای تحریک تخمدان ممکن است ایجاد گردد، یکی دیگر از عوارض آی یو آی می باشد. پزشک به منظور جلوگیری از بارداری چند قلویی، طی مرحله تحریک تخمک گذاری چندین بار سونوگرافی انجام می دهد تا از رشد و آزاد شدن بیش از یک تخمک، پیشگیری کند.
سندرم تحریک بیش از حد تخمدان: این سندرم یکی دیگر از عوارض آی یو آی و استفاده از داروهای تحریک تخمدان می باشد. تحریک بیش از حد تخمدان ها ممکن است باعث ایجاد تجمع مایع در شکم، مشکلات انعقادی، اختلالات کلیوی و تجمع مایع در ریه ها گردد.
همچنین پس از انجام IUI، در صورت مشاهده علائم زیر، بهتر است به پزشک مراجعه کنید:
- افزایش وزن ناگهانی؛
- تهوع و استفراغ،
- درد شدید در شکم؛ بارداری با آی یو آی (IUI)
- احساس گیجی و سبکی در سر؛
- افزایش ناگهانی اندازه شکم؛
- تنگی نفس.
درصد موفقیت ای یو ای:
عوامل مختلفی از جمله سن، علت ناباروری و داروهای مورد استفاده در دوران تحریک تخمک گذاری، بر درصد موفقیت ای یو ای تأثیرگذارند در نتیجه تعیین میزان دقیق درصد موفقیت ای یو ای امکان پذیر نمی باشد. در افراد بالای ۴۰ سال و نیز افرادی که سه دوره ناموفق IUI داشته اند، درصد موفقیت ای یو ای کاهش می یابد.
منبع: مام
